De eerste, kleine ceremonie die ik uitvoerde was
Shoken, een aantal jaar geleden. Daarin werd Nico Sensei officiëel mijn leraar. Een andere mooie uitleg van shoken is: “Leraar onderzoekt leerling, leerling onderzoekt leraar”. Het ceremonietje duurde maar een paar minuten en werd privé tijdens een persoonlijk onderhoud (daisan) uitgevoerd.
De tweede ceremonie was
Jukai. Het ontvangen van de Boeddhistische voorschriften. Het openlijk ten overstaan van iedereen kenbaar maken dat ik de Zenweg wil gaan. Ik ontving een rakusu, een soort slabbetje, die ik speciaal voor de ceremonie had gemaakt. Ook kreeg ik een Dharmanaam: Ziende het Onzienlijke.
Nu heb
Shukke Tokudo ontvangen. Het huis verlaten. In thuisloosheid van de geest verblijven. Het gaat er niet meer zozeer om dat Ik dit pad wil gaan. In die zin dat niet mijn wil, maar Uw wil geschiede. Shukke Tokudo wordt ook wel monniksinwijding genoemd, maar misschien is “dienaar van de Dharma” een betere definitie dan “monnik”. We hebben daar namelijk in het Westen vaak andere associaties bij.
Daarnaast is Tokudo in tegenstelling tot Jukai gebonden aan de leraar. Jukai zou je bij elke (bevoegde) leraar kunnen ontvangen, maar met Tokudo bestendig je juist de relatie met je eigen, officiële leraar. Ik moet nu alles doen wat hij vraagt. Hij had het al over broodjes kroket halen in het midden van de nacht.. ;)
Qua ceremonie lijken Jukai en Tokudo op elkaar, omdat je weer dezelfde voorschriften ontvangt en je belooft je daaraan te willen houden. Toch heb ik het vooral gevoelsmatig anders ervaren. Jukai was een grote stap, een enorm avontuur. Ik fladderde nog erg rond in mezelf, onzeker, help, wat zeg ik nou toch allemaal (bij het afleggen van de geloftes). Ik deed het allemaal netjes, natuurlijk, ik koos er immers voor, maar wist niet of ik het nou wel waard was óm het te doen. Daar was ik erg mee bezig. Eigenlijk vertrouwde ik mezelf/het niet helemaal. Ik weet nog wel dat ik Nico Sensei niet goed aan durfde te kijken tijdens die hele ceremonie. Dat heeft te maken met die onzekerheid, schaamte.
Het grappige is dat ik het nog steeds niet weet. Sterker nog, eigenlijk is “de pleuris alleen maar meer uitgebroken” (om
die leuke woorden van Nienke maar even te gebruiken, haha). Hoe meer ik zit (zazen), hoe meer licht er op mijn onvermogen gaat schijnen, op mijn tekortkomingen, op mijn onmacht, op mijn begeerte, haat, onwetendheid, mijn egoïsme, enzovoort. Met een sprookje heeft het dus weinig van doen, zoals een van de reageerders bij
Maanisch denkt. Integendeel. Sprookjes worden genadeloos met de grond gelijk gemaakt. Daarvoor hoef ik alleen maar op een kussen te gaan zitten en af te wachten. Dat is alles. En het kussen belooft geen rozentuin; mijn tekortschieten erkennen is belangrijk, dat voel ik en daar hamert Nico Sensei ook op, maar het erkennen lost mijn tekortschieten zelf niet op. Ik kan er in elk geval niet vanuit gaan.
En toch ervaarde ik, misschien juist mede door het feller schijnende licht op die “pleuris”, Tokudo gevoelsmatig anders dan Jukai. Er was tijdens de ceremonie vertrouwen, waarop ik mezelf kon laten drijven. Gewoon overgave aan wat het leven schenkt op het moment, daar Ja tegen zeggen, en het met vertrouwen ontmoeten en met toewijding ondergaan. Maar waarop dat vertrouwen gebaseerd is, dat weet ik nog steeds niet. Natuurlijk, meer vertrouwen in mezelf, in de leraar, in de Dharma die haar werk doet. Maar wat is dat, mezelf, leraar, Dharma? Uiterlijk kwam dit verschil vooral tot uitdrukking doordat ik Nico Sensei bijvoorbeeld gewoon in de ogen kon kijken. En daarmee mezelf.
Vertrouwen en Liefde, dan vind ik wel passende woorden bij afgelopen vrijdagavond. Die twee begrippen raken elkaar ook nauw.. in thuisloosheid.
Als je aan het zazen bent en er, zoals je zelf zegt, "steeds meer licht op je onvermogen gaat schijnen en op je tekortkomingen, op je begeerte enz." word je daar dan niet verdrietig van? Hoe kun je daar mee omgaan, ga je dat dan op een gegeven moment accepteren? Of moet je je daar dan juist tegen afzetten? Of er over praten? Moeilijk hoor... Je hebt me weer voor een paar uur aan het denken gezet :-)
Marina - dinsdag, 23 februari 2010 - 12:05:44
Ja, dat kan een groot verdriet zijn, Marina. Nog steeds zijn er momenten dat ik er erg om kan huilen. Daarom is het hebben van een goede leraar erg fijn. Met hem/haar kun je het er dan over hebben (tijdens vertrouwelijke prive-gesprekken) en hij/zij kan je er in begeleiden.
Marloes - dinsdag, 23 februari 2010 - 12:23:50
Dat vertrouwen en die liefde lijken erg mooi gevangen in je foto tesamen met sensei Tijdeman.
franske - dinsdag, 23 februari 2010 - 23:43:08
Marloes - woensdag, 24 februari 2010 - 10:15:22
David - woensdag, 24 februari 2010 - 10:54:59